Basinda CFK & Parners
08.09.2005 Dünya Gazetesi
Halka açılan şirketlerin borsa performansı "iyi değil" OLAYLARIN İÇİNDEN / Tevfik Güngör
CFK Grubu, 2004 yılından bugüne halka açılan şirketlerin borsa performansı konusunda çok güzel bir çalışma yapmış. Bu çalışmanın sonuçlarını özetlemeden grup hakkında bilgi vereyim. Grubun başkanı Ayhan Öztürk, grubunu şöyle tanıtıyor:
CFK Halka Arz Grubu bankacılığın on yıllardır asli görevini yapmamasına karşı doğan bir tepki olarak oluştu. Bankacılık, dünyanın her yanında vatandaştan topladığı kaynağı reel sektöre aktarıp hem ekonomik büyümeye, hem istihdama hem tasarruf sahiplerinin kaynağının büyümesine sebep olurlar. Ülkemizde ise maalesef yıllardır toplanan kaynaklar reel sektör yerine Hazine'ye borç olarak aktı. Üstelik bankalar hiç risk (konsolidasyon riski hariç) almadan yaptılar bu işlemleri.
Halka arzın 2 amacı olduğuna inanan bir grup insan olarak yola çıktık. Bu 2 ulvi amaç, yatırımcıya kazanç reel sektöre kaynak yaratmaktır. Grupta;
- Halka açılma potansiyeli taşıyan firmaların hissedarları ve yöneticileri
- Yatırımcılar
- Halka arz danışman ve aracı kurumlarının konu ile ilgili yöneticileri ve üst yönetimleri
- Ekonomi yazarları
- SPK uzman ve yöneticileri
- İMKB uzman ve yöneticileri
- Halka arza ilişkin diğer taraflar temsil ediliyor.
2004 yılından bugüne halka açılan 17 şirketin incelediği çalışmada ortaya çıkan sonuçlar şunlardır:
a) Son 1.5 yıldır mevcut endeks seviyesi halka arz için çok uygun olmasına rağmen halka arzların (özellikle 2000 yılına göre) bu denli az olmasının en önemli nedeni başarısız borsa performansıdır.
b) Halka arzlarda şirketin performansının geleceği ilk gün ortaya çıkmaktadır. İlk gün negatif getiri sağlayan halka arzların tamamı son durum itibariyle negatif getiriye sahiptir.
c) Halka arzlarda ki, şirket performansına bir önceki halka arzın peformansının etkisi tahmin edilenden çok fazladır. Burada genel olarak halka arz trendleri diyebileceğimiz bir durum söz konusudur. Peş peşe başarılı halka arzlar bir trend oluştururken aksi durumda peş peşe başarısız halk arz trendleri oluşabilmektedir.
Şu an içinde bulunduğumuz trend pozitife geçmek üzere olan bir trenddir. Eğer üst üste birkaç başarılı halka arz yaşarsak yeniden pozitif trend içinde olacağız.
d) Yatırımcılar halka arza genel olarak repo gibi yaklaşmaktadır. İlk gün kâr edemediyse mutlaka hisseden çıkmaya çalışmakta, bu da hisse fiyatının daha da düşmesine neden olmaktadır.
e) CFK Halka Arz Grubu'nun sloganı olan "Yatırımcıya kazanç, reel sektöre kaynak" olarak da özetlenebilecek olan sermaye piyasalarının asli görevi olan sermayenin tabana yayılmasının ve reel sektöre kaynak aktarılmasının (halka arzların) başarıya ulaşması için yatırımcının mutlaka kazanması gerekmektedir. Aksi durumda endeks 2.4 cent olmasına rağmen arzu edilen düzeyde halka arz gerçekleşememektedir.
f) Bütün bu süreçlere rağmen yatırımcının halka arza yüksek düzeyde talep göstermesinin nedeni ise yukarıdaki tablolarda "zirve" kolonunda yer alan getiri oranlarıdır. Örneğin ilk ay kapanış performansı yüzde 0.8 iken, halka açılan şirketlerin halka arz sonrası zirve fiyatlarına göre ortalama getirileri yüzde 21.8'dir.
g) Borsa performansını istikrarlı bir şekilde sağlamak amacıyla 2004 yılında devreye giren "fiyat istikrarını sağlayıcı işlemler" önce yatırımcılar nezdinde "alım garantisi" olarak algılanmış ancak Türk Traktör'ün halka arzından sonra gerçek anlamını bulmuştur.
İlk gün performansları
|
İLK GÜN % |
||
Sıra |
Şirket |
Zirve |
Kapanış |
1 |
FENERBAHÇE |
22.8 |
22.8 |
2 |
INFO YATIRIM ORTAKLIĞI |
21.6 |
21.6 |
3 |
DESA DERİ |
19.7 |
9.3 |
4 |
AKMERKEZ GYO |
10.0 |
8.8 |
5 |
DENİZBANK A.Ş. |
10.7 |
7.3 |
6 |
BIM |
15.6 |
6.2 |
7 |
EVGIN YAT. ORT |
10.4 |
1.7 |
8 |
İŞ GİRİŞİM ORTAKLIĞI |
10.0 |
1.6 |
9 |
INDEKS BILGISAYAR |
9.7 |
-0.9 |
10 |
TRABZONSPOR |
8.6 |
-1.9 |
11 |
PLASTİK KİRALAMA |
10.9 |
-2.5 |
12 |
ŞEKER FİNANSAL KİRALAMA |
4.3 |
-3.6 |
13 |
INFOTREND B TIPI YAT. ORT |
-0.9 |
-5.4 |
14 |
TURK TRAKTOR |
3.4 |
-5.9 |
15 |
DOĞUS OTOMOTİV |
-3.6 |
-8.6 |
16 |
BURÇELİK VANA |
10.3 |
-9.2 |
17 |
AFM SİNEMALARI |
-0.5 |
-18.4 |
|
|
|
|
|
Ortalama |
9.6 |
1.3 |
İlk gün performansları incelendiğine şu sonuçlar ortaya çıkmaktadır:
Halka açılan 17 şirketin ilk gün 3 tanesi çift tavanı, 7 tanesi ise 1 tavanı görmüştür. 3 tanesi ise halka arz fiyatını bile görememiştir.
Halka açılan 17 şirketin ilk gün sadece 8 tanesi pozitif getiri sağlamış, buna karşılık 9 şirket negatif getiri sağlamıştır. Ortalama ilk gün getirisi ise yüzde 1.3'tür.
İlk gün kapanış getirilerine göre ilk 3 sırayı Fenerbahçe, İnfo Yatırım Ort. ve Desa Deri almaktadır. Bu 3 halka arzın tarih sırasının da peş peşe olması bize şu gerçeği tüm çıplaklığı ile anlatıyor:
İlk gün performanslarında en başarısız performans ise AFM, Burçelik Vana ve Doğuş Otomotiv'dedir.
Bir halka arzın borsa performansının başarısı kendinden sonra gelen halka arzların başarısında çok etkin. İlk 3 sıradaki bu şirketin peş peşe gelmesinin dışında hiçbir ortak özelliğini bulamadık.
Örneğin ilk halka arz olan Fenerbahçe'nin art arda 4 tavan yapmasının ardından halka açılan İnfo Yatırım Ortaklığı üst üste 6 tavan yapmıştır. Bunu takip eden Desa Deri ise ancak 2 tavan yapınca ardından gelen Burçelik Vana (bireysel alanda rekor denilebilecek 8 kat talep gelmesine rağmen) ancak 1 tavan yapabilmiş ve ilk günü negatif getiri ile kapamıştır.
Burçelik Vana'dan sonra halka açılan Türk Traktör'de bu (azalan getiri trendinden) etkilenmiş ve 1 tavan dahi görememiş ve ilk günü yüzde -6 getiri ile kapamıştır. Ardından gelen Doğuş Otomotiv'de ise bu azalan getiri trendi adeta dibe vurmuş ve şirketin hisseleri bırakın tavan yapmayı halka arz fiyatının ancak 1 kademe üzerini görebilmiş, günü -yüzde 8.6 kayıpla kapamıştır. Üstelik Doğuş Otomotiv'de ilk günkü çok yüksek miktarda yapılan fiyat istikrarına yönelik işlemlere rağmen.
Son durum (reel performans)
Halka arzlara katılan yatırımcıların hisse senedi yatırımcıları olduğu varsayımıyla hareket ettiğimizde aslolan performansın reel performans olması gerektiğini düşünmekteyiz. Endeksin yüzde 70 getiri sağladığı bir dönemde yüzde 10 nominal getiri sağlamış bir halka arzın başarılı olduğuna hiçbir yatırımcı ikna edilemez.
Halka arzların ortalama endeks seviyesi 21.000 ve şu anki endeksin bu ortalamadan sağladığı getiri yüzde 51.5 düzeyindedir. Endeksin yüzde 51.5 getiri sağladığı dönemde halka arz getirilerinin yüzde 6.2 olması üzerinde durulması gereken noktadır.
Halka arz edilen şirketlerin reel performansına bakacak olursak çıkan tablo kötü bir tablodur. (Reel performansı ile ilgili şirketin endeksi üzerinde sağladığı getirisi olarak dikkate alınmıştır.)
Yazının altında yer alan tabloda görüldüğü üzere 17 şirkette sadece 3 tanesi endeksin üzerinde getiri sağlamayı başarmıştır. Bunlar DenizBank, BİM ve Fenerbahçe'dir. 17 şirketin ortalama reel kaybı -yüzde 29.4'tür.
Reel getirinin düşük olması bir yana, ciddi boyutta negatif olması sonucunda halka arzların başladığı 2004 yılında ortalama 20 günde bir halka arz olurken, endeksin çok daha yüksek seviyede olduğu 2005 yılında ortalama 45 günde bir halka arzın olmasına neden olmuştu
Halka arzda şirketlerin tek işlem günündeki endeks ile 31.702 endeksi arasındaki fark
2-İlk Hafta Performansları
|
İLK HAFTA % |
||
Sıra |
Şirket |
Zirve |
Kapanış |
1 |
INFO YATIRIM ORTAKLIĞI |
115.5 |
70.7 |
2 |
FENERBAHÇE |
47.6 |
34.2 |
3 |
BIM |
17.5 |
8.1 |
4 |
DENİZBANK A.Ş. |
10.7 |
5.0 |
5 |
AKMERKEZ GYO |
14.4 |
1.9 |
6 |
INFOTREND B TIPI YAT. ORT |
1.8 |
0.9 |
7 |
EVGIN YAT. ORT |
10.4 |
0.9 |
8 |
İŞ GİRİŞİM ORTAKLIĞI |
10.0 |
0.5 |
9 |
DESA DERİ |
19.7 |
-1.7 |
10 |
INDEKS BILGISAYAR |
9.7 |
-2.5 |
11 |
PLASTİK KİRALAMA |
10.9 |
-2.5 |
12 |
TRABZONSPOR |
8.6 |
-5.5 |
13 |
ŞEKER FİNANSAL KİRALAMA |
4.3 |
-7.9 |
14 |
BURÇELİK VANA |
10.3 |
-15.7 |
15 |
AFM SİNEMALARI |
-0.5 |
-17.6 |
16 |
DOĞUS OTOMOTİV |
-3.6 |
-17.9 |
17 |
TURK TRAKTOR |
3.4 |
-21.3 |
|
|
|
|
|
Ortalama |
17.1 |
1.7 |
3-İlk Ay Performansları
|
İLK AY % |
||
Sıra |
Şirket |
Zirve |
Kapanış |
1 |
INFO YATIRIM ORTAKLIĞI |
115.5 |
55.2 |
2 |
PLASTİK KART |
58.8 |
37.2 |
3 |
FENERBAHÇE |
47.6 |
16.0 |
4 |
DESA DERİ |
19.7 |
9.3 |
5 |
BIM |
17.5 |
8.1 |
6 |
INFOTREND B TIPI YAT. ORT |
29.5 |
4.5 |
7 |
EVGIN YAT. ORT |
14.8 |
3.5 |
8 |
DENİZBANK A.Ş. |
10.7 |
2.4 |
9 |
AKMERKEZ GYO |
14.4 |
0.0 |
10 |
İŞ GİRİŞİM ORTAKLIĞI |
10.0 |
-1.6 |
11 |
TRABZONSPOR |
8.6 |
-2.7 |
12 |
INDEKS BILGISAYAR |
9.7 |
-9.2 |
13 |
ŞEKER FİNANSAL KİRALAMA |
4.3 |
-17.1 |
14 |
DOĞUS OTOMOTİV |
-3.6 |
-18.1 |
15 |
BURÇELİK VANA |
10.3 |
-22.7 |
16 |
TURK TRAKTOR |
3.4 |
-23.1 |
17 |
AFM SİNEMALARI |
-0.5 |
-27.7 |
|
|
|
|
|
Ortalama |
21.8 |
0.8 |
4-Son Durum (Nominal Performans)
SON DURUM İTİBARIYLA |
NOMİNAL GET. % |
||
Sıra |
Şirket |
Zirve |
Kapanış |
1 |
DENİZBANK A.Ş. |
140.7 |
135.1 |
2 |
FENERBAHÇE |
92.0 |
76.1 |
3 |
PLASTİK KART |
144.4 |
42.3 |
4 |
BIM |
17.5 |
29.7 |
5 |
ŞEKER FİNANSAL |
65.7 |
26.4 |
6 |
AKMERKEZ GYO |
14.4 |
11.3 |
7 |
EVGIN YAT. ORT |
14.8 |
-1.7 |
8 |
TURK TRAKTOR |
9.6 |
-5.0 |
9 |
INDEKS BILGISAYAR |
9.7 |
-8.1 |
10 |
INFO YATIRIM ORTAKLIĞI |
115.5 |
-9.5 |
11 |
TRABZONSPOR |
8.6 |
-16.2 |
12 |
INFOTREND |
29.5 |
-20.5 |
13 |
İŞ GİRİŞİM ORTAKLIĞI |
10.0 |
-21.6 |
14 |
BURÇELİK VANA |
10.3 |
-24.3 |
15 |
DESA DERİ |
19.7 |
-27.9 |
16 |
AFM SİNEMALARI |
-0.5 |
-37.9 |
17 |
DOĞUS OTOMOTİV |
-3.6 |
-43.4 |
|
|
|
|
|
Ortalama |
41.1 |
6.2 |
5-Son Durum (Reel Performans)
Sıra |
Şirket |
İlk İşlem günü |
İlk günü |
02 Eylül |
Endeks |
1 |
FENERBAHÇE |
20 Şubat 04 |
18,603.8 |
31,702.0 |
70.4% |
2 |
INFO YATIRIM ORTAKLIĞI |
4 Mart 04 |
19,015.5 |
31,702.0 |
66.7% |
3 |
DESA DERİ |
6 Mayıs 04 |
17,624.1 |
31,702.0 |
79.9% |
4 |
BURÇELİK VANA |
17 Mayıs 04 |
15,922.4 |
31,702.0 |
99.1% |
5 |
TURK TRAKTOR |
11 Haziran 04 |
17,664.5 |
31,702.0 |
79.5% |
6 |
DOĞUS OTOMOTİV |
17 Haziran 04 |
16,901.4 |
31,702.0 |
87.6% |
7 |
INDEKS BILGISAYAR |
24 Haziran 04 |
16,888.6 |
31,702.0 |
87.7% |
8 |
ŞEKER FİNANSAL |
23 Temmuz 04 |
18,904.3 |
31,702.0 |
67.7% |
9 |
PLASTİK KART |
19 Ağustos 04 |
19,187.8 |
31,702.0 |
65.2% |
10 |
DENİZBANK A.Ş. |
1 Ekim 04 |
21,722.5 |
31,702.0 |
45.9% |
11 |
AFM SİNEMALARI |
19 Ekim 04 |
22,550.9 |
31,702.0 |
40.6% |
12 |
İŞ GİRİŞİM ORTAKLIĞI |
22 Ekim 04 |
22,244.0 |
31,702.0 |
42.5% |
13 |
TRABZONSPOR |
15 Nisan 05 |
23,853.3 |
31,702.0 |
32.9% |
14 |
AKMERKEZ GYO |
15 Nisan 05 |
23,853.3 |
31,702.0 |
32.9% |
15 |
INFOTREND |
9 Mayıs 05 |
24,702.2 |
31,702.0 |
28.3% |
16 |
EVGIN YAT. ORT |
4 Temmuz 05 |
27,702.3 |
31,702.0 |
14.4% |
17 |
BIM |
15 Temmuz 05 |
28,427.3 |
31,702.0 |
11.5% |
|
|
|
|
|
|
|
Toplam |
|
20,927.5 |
31,702.0 |
51.5% |
Halka arzların başarısı yerli yatırımcıya bağlı
Referans : 26.09.2005 / Elif Batu Yener / Haber
2004 yılından bu yana yapılan 17 halka arzdan sadece 6'sı yatırımcıya getiri sağladı. Yerli yatırımcıların piyasadan çekilmesi, küçük ve orta ölçekli firmaları talep toplayamama endişesi yaratıyor.
Avrupa Birliği (AB) ve ekonomik istikrar beklentileriyle 2004'ten bu yana rekor üzerine rekor kıran İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), 2000 yılındaki halka arz başarısını yakalayamadı. 2000'de reel sektöre bedava kaynak sağlaması ile şirketlerin gözdesi konumuna gelen İMKB'de dört yıl aradan sonra başlayan yeni halka arzlar ise hüsranla sonuçlandı. 2004 yılında ilk halka arzın başladığı tarihte 18.000 puan olan endeksin yüzde 84.72 oranında prim yaparak 33.250 puana fırladığı borsada, 934 milyon dolardan fazla gelir elde eden 17 yeni şirketten sadece 6'sı yatırımcısına getiri sağlarken, 11 şirket kırık dolu karneleriyle sınıfta kaldı.
Halk arz fiyatı önemli
Uzmanlara göre bu olumsuz tabloda en fazla şirketlere iş düşüyor. Halka arz danışmanlarının en çok fiyatlama konusunda zorlandıklarını ifade eden uzmanlar, tüm bu olumsuz tabloya rağmen yeni ve büyük halka arzların sırada olduğunu belirtiyorlar. 2004'ten beri rekor üzerine rekor kırmasına rağmen halka arzda 2000 bereketinin yakalanamamasını ise yeni yerli yatırımcı yokluğuna bağlayan uzmanlar, küçük ve orta ölçekli firmaların bu nedenle talep toplayamama endişesi içinde olduğunu da belirtiyorlar. Borsada yabancıların payı yüzde 65.32 seviyesinde bulunuyor.
Borsa uzmanları tarafından bağımsız olarak sanal ortamda kurulan 200 üyeli CFK Halka Arz Grubu'nun sermaye artırımları ve temettü ödemeleri de dikkate alınarak yaptığı hesaplamalara göre, 23 Eylül itibariyle Denizbank, yüzde 150 ile getiri şampiyonu oldu. Denizbank'ı, 8.24 YTL'den halka açılan ve buna göre 23 Eylül itibariyle yüzde 86.89 oranında primli olan Fenerbahçe takip etti. 19 Ağustos 2004'te 1.94 YTL'den borsada işlem görmeye başlayan Plastikkart da yüzde 34.02 ile getiri sıralamasında üçüncü oldu.
Denizbank getiri lideri
Geçen yıl 17 Haziran'da borsada işlem görmeye 6.43 YTL'den başlayan Doğuş otomotiv ise fiyatındaki yüzde 40'a varan gerilemeyle yeni halka arzlar arasında yatırımcısına en çok kaybettiren hisse oldu. Doğuş Otomotiv'i fiyatı 5.48 YTL'den 3.38 YTL'ye gerileyen AFM Sinemaları takip etti. 6 Mayıs 2004'te 1.64 YTL'den halka açılan Desa Deri de yüzde 30.49'luk düşüşle üçüncü sırada yer aldı.
Uzmanlara göre bu olumsuz tabloda en fazla şirketlere iş düşüyor. Halka arz danışmanlarının en çok fiyatlama konusunda zorlandıklarını ifade eden uzmanlar, tüm bu olumsuz tabloya rağmen yeni ve büyük halka arzların sırada olduğunu belirtiyorlar. 2004'ten beri rekor üzerine rekor kırmasına rağmen halka arzda 2000 bereketinin yakalanamamasını ise yeni yerli yatırımcı yokluğuna bağlayan uzmanlar, küçük ve orta ölçekli firmaların bu nedenle talep toplayamama endişesi içinde olduğunu da belirtiyorlar. Borsada yabancıların payı yüzde 65.32 seviyesinde bulunuyor.
Yatırımcılar açısından halka arza karşı bir soğukluk oluştuğunu ifade eden Dündas Ünlü Kurumsal Finansman Direktörü İbrahim Romano, "Yurtdışında bazı fon yöneticileri Türkiye'de halka arzdan asla hisse senedi almak istemiyor. Çünkü 2004 yılında başlayan halka arzların performansı pek iyi değil. Sanki bu şirketler ön plana kısa vadeli kaynak yaratmayı almışlar gibi" dedi.
Yeni arzlar yolda
2000 yılında kriz öncesi halka arzların çok daha başarılı olduğunu ifade eden Romano, "2000'deki halka arzlarda olağanüstü bir talep olurdu. Çünkü belli bir iskonto ve uzun vadede para kazanma imkanı verirdi. Ama şimdi ilk gün spekülasyonu için alınıyor. Bu da doğru bir halka arz yaklaşımı değil" diye konuştu. Tüm bu olumsuzluklara rağmen önümüzdeki dönemde yeni halka arzların yaşanacağını ve bu kez şirketlerin daha iyi hazırlanacağını belirten Romano, "Başarı halka arzlar da yenilerini çekecek. Son halka arzların başarısızlığı belki de daha iyi oldu. Çünkü sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yiyecek" dedi.
Fiyatlandırmada şirketlere büyük sorumluluk düşüyorGedik Menkul Değerler Yönetim kurulu Başkanı Erhan Topaç
Halka arzlar ciddi bir tempo kazanamadı. Küçük şirketler halka açılmak için KOBİ Piyasası'nı bekliyor. Eğer 3 Ekim'den sonra da piyasanın bu modu devam ederse halka arzlar hızlanır. Ayrıca piyasaya yerli yatırımcı girişi de yeni başlıyor. Küçük şirketleri de yabancı yatırımcıya satmak kolay değil. Yeni halka arzlar gündemde ama burada fiyatlandırma önemli. Çünkü 2000 yılından bu yana ki halka arz performansı pek parlak değil ve insanlar yoğurdu üfleyerek yiyor. Burada da halka açılacak şirketlere büyük bir sorumluluk düşüyor. Yerli yatırım az olduğu için yabancılara satılabilecek şirketlerin halka arzı önemli
Referans 22.11.2005 / Elif Batu Yener / Haber
Borsa yeni bir halka arz dalgasına hazırlanıyor
Gelişmekte olan ülkeler arasında Avrupa Birliği (AB) üyelik sürecinin etkisiyle global likiditeden aslan payını alan Türkiye sermaye piyasaları yeni bir halka arz dalgasına hazırlanıyor. Amerikan Merkez Bankası'nın (FED) temkinli faiz artırım politikasının devamının da etkisiyle yabancı fonların akın ettiği İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), Vakıfbank'la başlayan başarılı bir halka arz sürecine girecek. Vakıfbank'ın halka arzına özellikle yurtdışından gelen rekor talep ve ilk günkü borsa performansının cesaretlendirdiği birçok şirket planlarına borsayı almaya başladı. Yabancı yatırımcıların tahsis edilen miktarın 7 katı talep gösterdiği Vakıfbank hisseleri borsada ilk gün yüzde 11 yükselmişti.
Bunlar arasında hiç kuşkusuz en bilineni ve merakla bekleneni Coca Cola İçecek (CCİ) olurken, TAV ve Mey İçki'nin de bir yıl içinde halka açılmayı planladığı bildiriliyor. İMKB'de halka arz başvurusu olan şirketler arasından da Selçuk Ecza Deposu bu konudaki işlemlerine hız verirken, Mert Gıda, Poyraz Karlıbel, Datagate Bilgisayar, Reysaş Taşımacılık ve Büyük İstanbul Otogarı borsa için sırada bekliyor. Ancak son başarılı halka arzlar yerli yatırımcının bu piyasaya hala soğuk davrandığını gösteriyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yine bir ekonomik programa imza atıldığı 2000 yılında 36 şirket ile halka arz sayısında rekor kırılmış ve bu yolla reel sektöre 2.8 milyar dolarlık kaynak sağlanmıştı. Endeksin 3.7 cent ile dolar bazında tarihi zirvesini gördüğü 2000 yılının ardından girilen ekonomik kriz sürecinde 2004'e kadar halka açılan şirket sayısı 7'de kalmıştı. AB beklentilerinin ön plana çıktığı 2004'te tekrar canlanan halka arz piyasası tam 12 şirkete borsanın kapılarını açmıştı. Ancak bu halka arzlar da borsa performansları açısından yatırımcılarda büyük bir hayal kırıklığına neden olmuştu. Endeksin Türk lirası bazında rekor kırdığı bu yıl ise başarılı halka arzlara yerli yatırımcının ilgisiz kalmasının temelinde de bu gerçek yatıyor.
Başarılı borsa performansı şart
Vakıfbank'ın oldukça başarılı geçen halka arzının birçok şirketi cesaretlendirdiğini belirten uzmanlar, yeni yeni halka arzların gündeme geleceği bir sürece girildiğini belirtiyor. Halka arz piyasanının oldukça canlanacağını ifade eden uzmanlara göre, şirketler artık önceki dönemlere göre hem zamanlama da hem de fiyatlama da oldukça dikkatli davranacak. Uzmanlar, halka arz piyasasının global likidite devam ettiği sürece eski gücüne kavuşacağını vurguluyor.
2005'te halka arzların endeksin performansını yakalayamadığını ifade eden CFK Halka Arz Grubu'ndan Ayhan Öztürk, "Bu yıl endeks 2004'ün iki katına ulaştı. Ama halka arzlar 2004 yılının yarısı kadar. Bunda en büyük etken halka arzların başarısız borsa performansı. Ancak özellikle BİM'in halka arzıyla başlayan ve Vakıfbank ile devam eden başarılı süreç yeni bir halka arz dalgası yaratacaktır" diye konuştu. Geçmiş dönemde de başarılı halka arzların yenilerin önünü açtığını hatırlatan Öztürk, Vakıfbank'ın bu anlamda bir dönem noktası yarattığını söyledi.
Yerli yatırımcı hala soğuk
Vakıfbank'ın halka arz sürecinde asıl talebin yabancı yatırımcıdan geldiğine dikkat çeken Öztürk, "Vakıfbank'ta yabancı talebi açısından rekor kırıldı. Ama yerli yatırımcı açısından son yıllardaki en düşük oransal taleplerden birisi gerçekleşti. Bu da gösteriyor ki yerli yatırımcı halka arza hala sıcak bakmıyor. Ancak borsa performansının çok başarılı olması yerli yatırımcıda görüş değişikliğine neden olacaktır" açıklamasında bulundu.
Bir halka arzın başarıya ulaşmasında fiyatın ne kadar önemli olduğunun Vakıfbank'ta görüldüğüne dikkat çeken Öztürk, "Vakıfbank'ın bulunduğu sektör de başarıda etkili oldu. Bundan sonra ki halka arzlarda bu denli yüksek talebi ancak yabancıların ilgi duyabileceği sektörlerde yer alan şirketlerin halka arzında görebileceğiz" dedi.
Önümüzdeki dönemde makro ekonomik konjoktürde önemli bir değişiklik olmadığı sürece halka arzların sayısında ciddi bir artış olacağını kaydeden Öztürk, "Ancak, her halka arzın başarılı olacağını beklememek gerekir. Burada fiyat ve halka arz yöntemi çok önemli. Örneğin yatırımcılar sermaye artırımı yoluyla yapılacak arzlara daha sıcak bakacaklardır. Ayrıca borsadaki performans açısından fiyat istikrarı da çok önemli" diye konuştu.
Hangi halka arzlar başarılı olur?
*Yabancıların ilgisini çekecek sektördeki güçlü ve marka şirketler.
* Gayrimenkul'e dayalı projeler içeren şirketler. (GYO ve konut üreten şirketler)
* Özellikle güçlü halka arz senaryoları olan şirketler
* Halka arz yönteminde Ortak satışı değil, sermaye artırımını tercih eden şirketler.
* Fiyat istikrarını sağlayıcı işlemlerin etkin kullanımını içeren halka arzlar.
* Borsada 2006 yılında uygulanacak yeni vergi yasasıyla birlikte alım satımı vergiye tabii olmayan tek sektör olan Yatırım Ortaklığı şirketleri.
CFK Halka Arz Grubu
"Yatırımcıya kazanç, reel sektöre kaynak" sloganıyla yola çıkan CFK Halka Arz Grubu Ayhan Öztürk ve Hakan Yolcu öncülüğünde internet ortamında 10 Ağustos 2005 tarihinde kurulmuş bağımsız bir platform. Grup halka arz üzerine araştırmalar yapmakta ve güncel halka arzlarla ilgili tartışma platformu oluşturmayı planlamakta. Grup, halka arzların sayısını, borsa performansını hakettiği seviyelere getirmeyi amaçlıyor.
İMKB'ye başvuran şirketler |
||
Şirket |
Başvuru tarihi |
Oran(%) |
Datagate Bilgisayar |
07.11.2005 |
30,3 |
Selçuk Ecza Deposu |
17.10.2005 |
15 |
Poyraz Karlıbel |
02.09.2005 |
26 |
Reysaş Taşımacılık |
31.08.2005 |
30 |
Mert Gıda |
09.08.2004 |
25 |
Büyük İstanbul Otobüs İşletmeleri |
xx.042004 |
30 |
Yıl yıl halka arz karnesi |
||
Yıl |
Şirket sayısı |
Arz (Bin $) |
1990 |
35 |
985.311 |
1991 |
24 |
391.627 |
1992 |
13 |
94.424 |
1993 |
16 |
152.447 |
1994 |
25 |
270.480 |
1995 |
29 |
246.783 |
1996 |
27 |
167.922 |
1997 |
29 |
420.377 |
1998 |
20 |
383.348 |
1999 |
9 |
87.413 |
2000 |
36 |
2.809.532 |
2001 |
1 |
243 |
2002 |
4 |
56.467 |
2003 |
2 |
11.252 |
2004 |
12 |
482.575 |
2005 |
8 |
1.746.110 |
Toplam |
290 |
8.306.312 |
Referans : 21.01.2006 Pınar Sungur/Haber
Öztürk : Yatırım ortaklıklarının halka arzında patlama bekleniyor
Yıl sonuna kadar borsada işlem gören Yatırım ortaklığı (YO) şirketlerinin sayısının 41'e yükselmesi bekleniyor. Şu an için 3 aracı kurum YO şirketi kurmak için gerekli izinleri aldı.
Şu anda hisseleri borsada işlem gören 26 Yatırım ortaklığı (YO) şirketine ek olarak bu yıl 15 YO'nun daha kurularak hakla açılması bekleniyor. Bu yıl uygulamaya konulan stopaj vergisinden muaf tutuldukları için kazancından kesinti yapılmasını istemeyen yatırımcıların eskiye oranla daha çok ilgi göstermesi beklenen YO'ların borsada birçoğunun iskontolu işlem görmesi de ayrı bir avantaj olarak görülüyor. 2006 yılının geçen yıla oranla halka arzlar açısından daha hareketli geçmesini bekleyen uzmanlar, bu süreçte en çok yatırım ortaklıklarının dikkat çekeceğini belirtiyor.
İskontolu YO'lar alınabilir
Sermaye Piyasası Kurulu'ndan kuruluş izni alarak halka açılmak için gerekli hazırlıkları yapan 3 tane yatırım ortaklığı şirketi bulunduğunu belirten İnfo Yatırım Mali İşler Müdürü Ayhan Öztürk, bu yıl orta büyüklükteki 10-15 aracı kurumun daha YO şirketi kurarak halka arz edileceğini söyledi. Öztürk, son 1.5 ayda yaklaşık 10 aracı kurumun kurmayı planladıkları YO'ların halka arzının gerçekleştirilmesi amacı ile İnfo Yatırım'la ve kendisinin kurduğu kurumsal finansman hizmeti veren web sitesi ile birtakım kontaklar kurduğunu söyledi.
Aracı kurumların kendilerinin kurdukları YO'ların halka arzında mevzuat gereği konsorsiyum liderliği yapamadıklarını vurgulayan Öztürk, "Aracı kurumlar bundan dolayı halka arz aşamasına geldiklerinde başka bir aracı kurumla temasa geçmek zorundalar" dedi. Bu aşamada konsorsiyum lideri olarak halka arz prosedürlerini iyi bilen aracı kurumların öne çıktığına dikkat çeken Öztürk, deneyimli bir aracı kurumun halka arz süresini yarı yarıya azaltabileceğini söyledi.
Temettü dağıtımı yapılmalı
YO'ların portföy yöneticiliği faaliyetinde bulunduğu için yeni vergi sisteminin dışında bırakıldığını ifade eden Öztürk, "YO'lar portföy işlemlerini gerçekleştirirken gerekli vergilerini zaten ödüyor. Dolayısıyla aynı vergi tekrar ödenmesin diye borsada bu hisse senetlerini alıp satanlar vergi ödemeyecek" açıklamasında bulundu. Vergi konusunda hassas olan yatırımcıların yatırımlarını YO hisselerine kaydıracaklarını vurgulayan Öztürk, "Yatırımcılara borsada birim pay değerlerinin altında işlem gören YO'lara ilgi göstermesini bekliyorum. Fakat borsa performansının birim pay değerinden bağımsız olduğunu da unutmamak gerekiyor" diye konuştu. Yatırım ortaklıklarının asli görevinin bireysel yatırımcıların portföylerinin profesyoneller tarafından riskin dağıtılarak yönetilmesi ve yatırımcısına değer yaratması gerektiğini vurgulayan Öztürk, "Yaratılan bu değerin yatırımcıyla temettü olarak paylaşılması gerektiğine inanıyorum. Ancak yatırım ortaklıkları bunu yapmadığı gibi tam aksi yönde hareket ederek bedelli sermaye artırımı bile yapabiliyorlar" dedi.
Yabancılar GYO kurmak istiyor
Türkiye'deki inşaat şirketleri ile Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (GYO) kurmak isteyen yabancı yatırımcılar bulunduğunu da belirten Öztürk, "Türkiye'de metrekaresi bin doların altında olan 5-10 bin konutluk projeler geliştirmek gerekiyor. Türkiye'de gayrimenkul yatırımı yapmak isteyen yabancılar direkt olarak inşaat şirketleri ile muhatap olmak yerine daha şeffaf bir model olan GYO kurmayı tercih ediyorlar. Bu çalışmayı da internet üzerinden kurduğum kurumsal finansman hizmeti veren web sitemin aracılığı ile yürüteceğim. Yani iki tarafın görüşmesi benim üzerimden yapılacak" dedi. Gayrimenkul piyasasına olan ilginin borsadaki GYO şirketlerinin ciddi primli hale getirdiğini bu yüzden arz eksikliğini gidermek için yeni GYO'ların piyasaya gelmesi gerektiğine de dikkat çeken Öztürk, "Ülker Grubu bir GYO kurdu ve beklentimiz 2006 yılında halka açılması. Bunun dışında TSKB ve Marmaris Martı Grubu'da GYO kurmak için SPK'ya başvurmuş durumdalar" açıklamasında bulundu.
Yatırım Ortaklıklarının sayısı neden artacak?
* Bu yıl uygulamaya yeni vergi sistemi ile borsada YO'ların alım satımlarının vergiden muaf olmasının vergi konusunda hassas yatırımcıların yatırımcıların eskiye oranla YO hisselerine daha çok ilgi göstermesi
* Endeksin mevcut seviyesinin artık portföy yönetimi açısından profesyonellere (YO ve fonları) ilgiyi arttıracak olması.
* Halka arz piyasasının bu yıl yoğun ilgi görmesinin beklenmesi
* Komisyon oranlarının serbest bırakılmasıyla aracı kurumların rekabet avantajı kazanmak için kurumsal portföylere sahip olma isteği
*Borsadaki Yatırım ortaklıklarına son dönemde artan yabancı ilgisi
Şirketlerin iskonto oranı |
|
|
|
|
|
|
|
Şirket |
Birim pay değeri |
Borsa fiyatı |
İskonto oranı(%) |
|
|
|
|
Atlantis YO |
3,31 |
2,7 |
-18,43 |
Avrasya YO |
1,56 |
1,62 |
3,85 |
Bumerang YO |
1,5 |
1,47 |
-2 |
Deniz YO |
2,57 |
2,62 |
1,95 |
Eczacıbaşı YO |
1,75 |
1,47 |
-16 |
Egeli&CO YO |
3,16 |
2,78 |
-12,03 |
EVG YO |
1,41 |
1,3 |
-7,8 |
Finans YO |
2,46 |
2,02 |
-17,89 |
Gedik YO |
1,67 |
1,8 |
7,78 |
Garanti YO |
1,34 |
2,28 |
70,15 |
İnfo Trend B Tipi Menkul Kıy. YO |
1,12 |
1,07 |
-4,46 |
İnfo Menkul Kıy. YO |
1,2 |
1,82 |
51,67 |
İş YO |
5,33 |
4,42 |
-17,07 |
Mustafa Yılmaz YO |
1,3 |
1,66 |
27,69 |
Pera Men. Kıy. YO |
1,45 |
1,43 |
-1,38 |
Taç YO |
4,7 |
6,65 |
41,49 |
TSKB YO |
1,53 |
1,48 |
-3,27 |
Varlık YO |
1,24 |
1,38 |
11,29 |
Vakıf Menkul Kıy. YO |
4,61 |
4,12 |
-10,63 |
Yapı Kredi YO |
1,8 |
1,44 |
-20 |
Yatırım Finansman YO |
1,52 |
1,67 |
9,87 |
